Abuja, Oṣù Kẹ̀wá ọjọ́ Kínní, 2025 -Nínú ìkéde orílẹ̀-èdè kan tí ó samisi Ìrántí Ọdún Márùndínláádọ́rin (65) Ìgbòmìnira Nàìjíríà, Ààrẹ Bola Ahmed Tinubu gbé ìránṣẹ́ ìrètí jáde, ó sì kéde pé ìgbésẹ̀ líle ti ìṣòro ọrọ̀-ajé ti parí, àti pé orílẹ̀-èdè náà ti “parí ìyípadà ti kò dán mọ́ran” nítorí àwọn àtúnṣe ìṣàkóso rẹ̀.

Àwọn Kókó Pàtàkì Látinú Àsọyé Náà:

1. Ìyípadà Ọrọ̀-Ajé àti Àtúnṣe

Ààrẹ Tinubu gbèjà àwọn ìpinnu ọrọ̀-ajé líle ti ìṣàkóso rẹ̀, ó sọ pé gbígba kúrò nínú “àwọn owó ìfọwọ́sọ́wọ́ adínkù epo rọ̀bì tí ó kún fún ìwà-ìbàjẹ́” àti oríṣiṣi ìwọ̀n pàṣípààrọ̀ owó jẹ́ dandan láti tún ọrọ̀-ajé ṣe. Ó ròyìn àwọn àbájáde rere pàtàkì, títí kan:

• Ìdàgbàsókè GDP: Ọrọ̀-ajé dàgbà sí 4.23% nínú Ìdámẹ́rin Kejì ọdún 2025, èyí tí ó yá jù lọ nínú ọdún mẹ́rin.
• Dídéédé Owó-Ọjà (Inflation) Silẹ̀: Owó-ọjà ti déédé sí 20.12% ní Oṣù Kẹ̀jọ 2025, èyí tí ó wà ní ìsàlẹ̀ jù lọ nínú ọdún mẹ́ta.
• Àfòmọ́ Ìṣòwò (Trade Surplus): Nàìjíríà ti di orílẹ̀-èdè olùta-ọjà-jáde, ó sì gba Àfòmọ́ Ìṣòwò ₦7.46 trillión nínú Ìdámẹ́rin Kejì 2025.
• Àwọn Ìpamọ́ Tí Ó Dára Sí I: Àwọn ìpamọ́ òkèrè ti ga sí $42.03 bílíọ̀nù, èyí tí ó ga jù lọ láti ọdún 2019.
• Dídín Ẹrù Gbèsè Kù: Ìwọ̀n Owó Sísan fún Gbèsè sí Owó-Ọya ti gé kúrò láti 97% sí ìsàlẹ̀ 50%.

2. Ìjẹ́wọ́ Ìṣòro

Ààrẹ náà fi tọ̀wọ̀tọ̀wọ̀ jẹ́wọ́ “ìrora ìgbà díẹ̀” àti “ìpalára tí owó-ọjà” fa nítorí àwọn àtúnṣe náà. Ó sọ pé àṣàyàn ìdàrúkúdù ọrọ̀-ajé kò lè wáyé, ó sì yin sùúrù àti ìmọ̀ àwọn ará Nàìjíríà.

3. Ìtẹ̀síwájú Nínú Àwọn Ẹ̀ka Pàtàkì

• Epo Rọ̀bì àti Gáàsì: Ìgbéró Ìpèsè Epo Rọ̀bì ti Padà sí 1.68 mílíọ̀nù báréélì lójoojúmọ́. Orílẹ̀-èdè náà ti bẹ̀rẹ̀ sí í ṣàmúlò epo bẹ̀nsíìn (PMS) nínú orílẹ̀-èdè, ó sì jẹ́ orílẹ̀-èdè olùta epo ọkọ̀ òfurufú jáde pàtàkì ní Áfíríkà.
• Àwọn Ìgbékalẹ̀: Àwọn iṣẹ́-ọnà ọ̀nà-irin pàtàkì (bíi Kano-Kastina-Maradi, Lagos-Calabar Coastal Highway) ń tẹ̀síwájú, pẹ̀lú $3 bílíọ̀nù tí wọ́n fọwọ́ sí láti parí Iṣẹ́-ọnà Ọ̀nà-Irin Ìlà-Oòrùn (Eastern Rail Project).
• Ààbò: Wọ́n yin àwọn ọmọ ogun fún “jíjẹ́ olúbori nínú ogun” lòdì sí ìbínibínifó, olè-jíjà àti jíjígbé-ènìyàn-gbé, pẹ̀lú àlàáfíà tí ó padà sí àwọn agbègbè tí wọ́n ti tú sílẹ̀.

4. Àwọn Ìgbésẹ̀ fún Àwọn Ọ̀dọ́

Tinubu tẹnu mọ́ àwọn ètò oríṣiríṣi tí wọ́n pinnu láti fún àwọn ọ̀dọ́ Nàìjíríà lágbára, títí kan:

• NELFUND: Ti pín ₦99.5 bílíọ̀nù owó-yíyá akẹ́kọ̀ọ́ fún 510,000 àwọn olùgbádùn.
• Credicorp & YouthCred: Pèsè ₦30 bílíọ̀nù owó-yíyá tó kéré fún àwọn ohun èlò tí àwọn ènìyàn ń lò àti títún-gbé àwọn ọmọ ẹgbẹ́ NYSC (Àjọ Ìsin Orílẹ̀-èdè) sí àwọn ibi tuntun.
• iDICE: Ètò kan láti ṣètìlẹ́yìn fún àwọn oníṣòwò nínú ẹ̀ka ìmọ̀-ẹ̀rọ àti ti ìdárayá ti wà lórí “ìgbésẹ̀ ìparí láti bẹ̀rẹ̀ iṣẹ́.”

5. Ìpè fún Ìgbésẹ̀

Ààrẹ náà parí ọ̀rọ̀ rẹ̀ pẹ̀lú ìpè fún ìṣọ̀kan orílẹ̀-èdè àti iṣẹ́ ìṣèmúlò, ó rọ àwọn ará Nàìjíríà láti “jẹ́ orílẹ̀-èdè àwọn olùgbéré-jáde, kì í ṣe àwọn olùnáwó nìkan,” kí wọ́n lọ àwọn ohun èlò tí a ṣe ní Nàìjíríà, kí wọ́n sì san owó-orí wọn.

Ìwọ̀n Ọ̀rọ̀ Gbogbogbò: Ọ̀rọ̀ náà ṣe àpapọ̀ ayẹyẹ àwọn àṣeyọrí ọrọ̀-ajé àti ìjẹ́wọ́ ìṣòro owó lílágbára tí ó ń lọ lọ́wọ́. Ó jẹ́ ìgbèjà lílágbára fún ètò àtúnṣe ìṣàkóso náà nígbà tí ó ń pinnu ìrètí rere fún “Nàìjíríà tuntun, aláásìírí, àti alábàápín ara rẹ̀.”