Ẹgbẹ́ Àjọ Àwọn Olùdarí Ọ̀nà Ọ̀fẹ́ ní Orílẹ̀-èdè, National Association of Air Traffic Controllers  NATCA, ti sọ̀rọ̀ nípa bí iye àwọn olùdarí ọkọ̀ òfuurufú ṣe kéré ní orílẹ̀-èdè náà, tí ó sọ pé ó ń halẹ̀ mọ́ ìgbòkègbodò iṣẹ́.

Shettima Babagan, Igbákejì Ààrẹ NATCA, sọ pé bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé wọ́n ṣe ìwádìí lórí agbára iṣẹ́ ní ọdún 2022, èyí tí ó fi hàn pé Murtala Muhammed International Airport (MMIA) ní Èkó nílò àwọn olùdarí ọ̀nà òfurufú bíi 120 láti darí agbègbè ìdarí, ìdarí agbègbè ebute, ìdarí ọ̀nà òfurufú àti ìdarí ilẹ̀, kò púpọ̀ ti yí padà.

Ní bá tí ó ń bá àwọn oníròyìn sọ̀rọ̀ ní Èkó, Babagan tún kédàárò lórí àlàfo ẹ̀rọ ìmọ̀-ẹrọ àti àwọn ohun èlò ìpilẹ̀, ó sọ pé àwọn ohun èlò wọn kan ti di àwọn ohun èlò àtijọ́.

Ó sọ pé: “Ní ọdún 2022, wọ́n ṣe ìwádìí nípa ìmọ̀-ẹrọ lórí agbára iṣẹ́ ATC fún àyíká òfurufú Nàìjíríà, ní àkókò náà, MMIA, níbi tí ó ti ní àwọn ẹ̀ka márùn-ún, nílò àwọn olùdarí ọ̀nà òfurufú bíi 120 láti darí àyíká òfurufú náà dáadáa.

“Ní àkókò náà, iye náà wà ní agbègbè márùndínlọ́gọ́ta (55). Ìyẹn túmọ̀ sí pé a ní ní àbọ̀ ohun tí a nílò láti darí àyíká òfurufú náà dáadáa. Ìyẹn ni òtítọ́. Nísinsìnyí, ìfúnpọ̀ púpọ̀ wà lórí agbára iṣẹ́.

“Kì í ṣe agbára iṣẹ́ nìkan. Ìdíwọ̀n kan tún wà fún àwọn ohun èlò láti pèsè láti ṣe iṣẹ́ lọ́nà tó dára. Àwọn ohun èlò kan jẹ́ Air Traffic Management (ATM), Communication, Navigation and Surveillance (CNS), Controller Pilot Data Link Communication (CPDLC).

“Nínú àyíká Nàìjíríà, ètò Total Radar Coverage of Nigeria (TRACON), tí ó ń pèsè ìsọfúnni lórí àmójútó fún ìdarí ọ̀nà òfurufú, bẹ̀rẹ̀ lílò ní agbègbè ọdún 2008 ó sì di èyí tí ó wúlò ní 2013. Ṣùgbọ́n èyí ti pẹ́ ju ọdún mẹ́wàá lọ, ẹ̀rọ ìmọ̀-ẹrọ sì ti tẹ̀síwájú.”

Níbàákan náà, Ọ̀gbẹ́ni Amos Edino, Ààrẹ NATCA, rọ Ìjọba Àpapọ̀ láti gbé àtúnṣe àwọn ilé-ìdarí (control towers) kárí orílẹ̀-èdè yẹ̀ wò.

Edino sọ pé: “Àdéhùn kan wà fún Safe Tower Project, àti pé èyí ti wà ní ìdádúró. A fẹ́ kí ìjọba wá wo èyí kí wọ́n lè tún àwọn ilé ìdarí náà ṣe, gẹ́gẹ́ bí wọ́n ṣe ṣe sí àwọn ilé ebute.”

Lórí àwọn òṣìṣẹ́ tí wọ́n ti darúgbó àti àìtó agbára iṣẹ́, ó sọ pé: “Àìtó àwọn olùdarí ọ̀nà òfurufú kì í ṣe ìṣòro Nàìjíríà nìkan; ó jẹ́ ìṣòro kárí ayé. Ṣùgbọ́n ohun tí ó ṣe pàtàkì ni bí orílẹ̀-èdè kọ̀ọ̀kan ṣe dáhùn. A ní àwọn òṣìṣẹ́ tí wọ́n ti darúgbó, àwọn olùdarí tí wọ́n ní ìrírí yóò kúrò ní iṣẹ́ ní ọdún mẹ́rin, márùn-ún, mẹ́fà tó ń bọ̀.

“A yóò ní àwọn olùdarí tí wọ́n ní ìrírí tí ó lé ní 60, 70 tí yóò kúrò ní iṣẹ́, àti pé àlàfo náà yóò wà níbẹ̀ dandan.”