South Africa sọ pé àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè rẹ̀ mẹ́tàdínlógún (17) tí wọ́n darapọ̀ mọ́ àwọn ẹgbẹ́ ọmọ ogun alágbàtá (mercenary groups) nínú ogun Russia-Ukraine ti bẹ̀bẹ̀ fún ìrànlọ́wọ́ láti agbègbè Donbas, níbi tí ìjà náà ṣì ń tẹ̀síwájú.

Gẹ́gẹ́ bí Vincent Magwenya, agbẹnusọ ìjọba, ti sọ, àwọn ọkùnrin náà, tí ọjọ́ orí wọn wà láàárín ọdún 20 sí 39, ni wọ́n fura sí pé wọ́n rí wọn gba iṣẹ́ lábẹ́ ìlérí èké iṣẹ́ tí owó rẹ̀ pọ̀. Ààrẹ Cyril Ramaphosa ti pàṣẹ pé kí wọ́n ṣèwádìí lórí bí wọ́n ṣe tan àwọn ọkùnrin wọ̀nyí mọ́ “iṣẹ́ ọmọ ogun alágbàtá” náà.

Kò tíì yé ni pátápátá irú ẹgbẹ́ tí wọ́n ń jà fún nínú ogun náà. Òfin Gúúsù Áfíríkà kò fàyè gba àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè láti jà fún ẹgbẹ́ ọmọ ogun àjèjì kankan láìsí àṣẹ ìjọba.

Magwenya sọ pé mẹ́rìndínlógún (16) lára àwọn ọkùnrin náà wá láti KwaZulu-Natal nígbà tí ọ̀kan wá láti Eastern Cape. Ó fi kún un pé ìjọba Pretoria ń lo ọ̀nà ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò láàárín àwọn orílẹ̀-èdè láti gbìyànjú láti mú wọn padà sí ilé, ó sì sọ pé òun kọ “lílo àwọn ọ̀dọ́ tí wọ́n jẹ́ aláìlágbára” lọ́nà àìtọ́ náà.

Àwọn olùṣèwádìí sọ pé bí àìrówọ́ṣe láàárín àwọn ọ̀dọ́ ṣe ga tó (tí ó ju 30% lọ ní orílẹ̀-èdè náà) ti mú kí ó rọrùn fún àwọn ará Gúúsù Áfíríkà láti di ibùjókòó fún gbígba iṣẹ́ lábẹ́lẹ̀.

Àwọn ìròyìn yìí wá nígbà tí àníyàn káríayé ń pọ̀ sí i lórí bí Russia ṣe ń lo àwọn ọ̀dọ́ Áfíríkà láti ìgbà tí ẹgbẹ́ ọmọ ogun alágbàtá Wagner ti fọ́. Ìwádìí kan láti ọ̀dọ̀ BBC rí i pé àwọn ẹgbẹ́ tí ó ní nǹkan ṣe pẹ̀lú Russia ń rọ àwọn ọ̀dọ́ Áfíríkà láti darapọ̀ mọ́ iṣẹ́ ààbò tàbí ilé-iṣẹ́ tí ó wá yọrí sí jíjà ní ibi ogun gidi.

Ní Oṣù Kẹjọ, Gúúsù Áfíríkà tún kìlọ̀ fún àwọn obìnrin ọ̀dọ́ nípa ìkéde iṣẹ́ èké lórí ayélujára ní Russia. Àwọn irú ọ̀rọ̀ báyìí kan náà ti ṣẹlẹ̀ ní Kenya àti Nàìjíríà, wọ́n sì ti fi hàn bí àwọn ẹgbẹ́ ọ̀daràn ṣe ń lo àwọn ará Áfíríkà tí ebi iṣẹ́ pa lóde.