Ààrẹ Vladimir Putin fọwọ́ sí òfin ní Ọjọ́ Àìkú láti yọ Orílẹ̀-Èdè Rọ́ṣíà kúrò nínú Àdéhùn Yàtọ̀-Jìyà Ìyàjẹ Ilẹ̀ Yúróòpù, bí Moscow ṣe ń yọ ara rẹ̀ kúrò nínú àwọn àjọ Ìwọ̀ Oòrùn tí wọ́n ti lé e jáde tàbí tí ó ti fi ara rẹ̀ sílẹ̀ lórí ìkọlù rẹ̀ lórí Ukraine.

Wọ́n lé Rọ́ṣíà jáde kúrò nínú Ìgbìmọ̀ Yúróòpù (Council of Europe), tí ó jẹ́ olùṣètọ́jú ẹ̀tọ́ ọmọ ènìyàn káríayé, ní Oṣù Kẹta ọdún 2022, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ó ti wà nípa ìlànà gẹ́gẹ́ bí ọmọ ẹgbẹ́ sí Àdéhùn Yúróòpù fún Ìdènà Ìyàjẹ.

Àdéhùn pàtàkì náà ní èrò láti fún ẹ̀tọ́ àwọn ènìyàn tí a ti gba òmìnira wọn lọ́wọ́ lágbára, ó sì fún àwọn olùṣètọ́jú láṣẹ láti bẹ àwọn ẹ̀wọ̀n àti àwọn ibùdó àtìmọ́lé wò.

Ní Ọjọ́ Àìkú, Putin fọwọ́ sí òfin tí ó fagilé àdéhùn náà.

Àwọn àlàyé tí wọ́n wà nínú òfin náà, tí ilé ìgbìmọ̀ aṣòfin ti Rọ́ṣíà tí kò tako àṣẹ ìjọba ti gbé kalẹ̀ tẹ́lẹ̀, fi ẹ̀sùn kan Ìgbìmọ̀ Yúróòpù ti “ìwà ìyàtọ̀ sí ẹlòmíràn” nípa kíkọ̀ láti yan aṣojú Rọ́ṣíà sí àwọn ilé-iṣẹ́ tí a fìdí rẹ̀ múlẹ̀.

Ilé-iṣẹ́ òkèrè ti Rọ́ṣíà sọ ní oṣù tí ó kọjá pé yíyọ ara kúrò nínú àdéhùn náà kò ní “pa” àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Rọ́ṣíà lára, ó sì tún sọ pé Rọ́ṣíà “fi ara mọ́ àwọn ìlérí rẹ̀ nípa ẹ̀tọ́ ọmọ ènìyàn káríayé.”

Ṣùgbọ́n àwọn atọ́ka pàtàkì méjì ti UN sọ ní ìbẹ̀rẹ̀ oṣù yìí pé ìgbésẹ̀ láti yọ ara kúrò nínú àdéhùn náà “ń mú ìfura wá nípa ohun tí ń lọ ní ẹ̀yìn àwọn ọ̀pá irin” nínú àwọn ẹ̀wọ̀n Rọ́ṣíà.

Ìpinnu láti kúrò nínú àjọ náà wáyé lẹ́yìn tí àwọn olùṣọ́ àjọ káríayé ti kẹ́gàn léraléra lórí àwọn ẹ̀sùn ìrúfin ẹ̀tọ́ ọmọ ènìyàn láti ọwọ́ àwọn aláṣẹ Rọ́ṣíà nígbà ìkọlù Moscow ní Ukraine.

Ní ọ̀sẹ̀ tí ó kọjá, Àjọ fún Ààbò àti Ìfọwọ́sowọ́pọ̀ ní Yúróòpù (OSCE) sọ pé Moscow ni ó jẹ́ oníwà-ìfẹ̀yìntì fún “àwọn ìrúfin tí ó tàn kálẹ̀ tí wọ́n sì jẹ́ ìlànà” ti òfin káríayé nínú bí wọ́n ṣe ń bá àwọn ẹlẹ́wọ̀n ogun ará Ukraine wí, títí kan “àwọn ìpakúpa láìnídìí.”

Ìròyìn kan láti ọwọ́ ilé-iṣẹ́ ẹ̀tọ́ UN tún ti parí èrò pé Rọ́ṣíà “ti fi àwọn ìlànà ìrúfin líle tí ó wà títí” ti òfin káríayé lé àwọn ọmọ orílẹ̀-èdè Ukraine tí wọ́n wà ní àtìmọ́lé lórí.